{"id":879,"date":"2024-07-29T12:05:54","date_gmt":"2024-07-29T09:05:54","guid":{"rendered":"https:\/\/apollo.eco\/?p=879"},"modified":"2026-03-17T14:04:50","modified_gmt":"2026-03-17T14:04:50","slug":"gunes-enerjisi-sistemi-kullanan-isletmelerde-kompanzasyon","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/apollo.eco\/tr\/gunes-enerjisi-sistemi-kullanan-isletmelerde-kompanzasyon\/","title":{"rendered":"G\u00fcne\u015f Enerjisi Sistemi Kullanan \u0130\u015fletmelerde Kompanzasyon"},"content":{"rendered":"

G\u00fcne\u015f enerjisi santrali<\/strong> kullanan firmalar i\u00e7in reaktif g\u00fc\u00e7<\/strong><\/a> ve kompanzasyon<\/strong><\/a> olduk\u00e7a \u00f6nemli iki kavramd\u0131r. Bu yaz\u0131m\u0131zda son y\u0131llar\u0131n olduk\u00e7a pop\u00fcler olan uygulamalar\u0131ndan g\u00fcne\u015f enerji santrallerinin ve \u00e7at\u0131s\u0131nda GES bulunan i\u015fletmelerin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 \u00e7ok \u00f6nemli bir sorununa de\u011finece\u011fiz: yenilenebilir enerji sistemlerinde reaktif g\u00fc\u00e7 kontrol\u00fc!<\/p>\n\n\n\n

G\u00fcne\u015f Enerjisi Hakk\u0131nda Bilmeniz Gereken Her \u015eey<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

G\u00fcne\u015f enerjisi, kurulum ve kullan\u0131m kolayl\u0131\u011f\u0131na sahiptir. Ayr\u0131ca \u00e7evreyi kirletmemesi ve zararl\u0131 at\u0131k olu\u015fturmamas\u0131 gibi \u00f6zellikleriyle de yenilenebilir bir enerji kayna\u011f\u0131d\u0131r. G\u00fcne\u015f enerjisi, g\u00fcne\u015fin \u00e7ekirde\u011finde yer alan f\u00fczyon s\u00fcreci (hidrojen gaz\u0131n\u0131n helyuma d\u00f6n\u00fc\u015fmesi) ile a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kan \u0131\u015f\u0131ma enerjisidir.<\/p>\n\n\n\n

Metrekare Ba\u015f\u0131na D\u00fc\u015fen G\u00fcne\u015f Enerjisi Miktar\u0131<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

G\u00fcne\u015f, yakla\u015f\u0131k 3,9×1026<\/sup> W g\u00fc\u00e7 yayan, temiz ve t\u00fckenmez bir yenilenebilir enerji kayna\u011f\u0131d\u0131r. G\u00fcne\u015ften yay\u0131lan bu enerjinin \u00e7ok az bir miktar\u0131 D\u00fcnyaya ula\u015fmaktad\u0131r. Atmosferin d\u0131\u015f y\u00fczeyindeki her metrekareye ortalama 1367 W g\u00fc\u00e7 d\u00fc\u015fmektedir. Atmosfere gelen bu \u0131\u015f\u0131man\u0131n genellikle X \u0131\u015f\u0131nlar\u0131ndan ve ultraviyole \u0131\u015f\u0131nlardan olu\u015fan bir k\u0131sm\u0131n\u0131 emer. Bir k\u0131sm\u0131n\u0131 ise yans\u0131tmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Bu derece b\u00fcy\u00fck ve yenilenebilir enerji kayna\u011f\u0131n\u0131n de\u011ferlendirilmesi ad\u0131na Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanl\u0131\u011f\u0131<\/a> taraf\u0131ndan yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalar h\u0131z kazanm\u0131\u015ft\u0131r. \u00dclkeler fosil kaynaklar\u0131n \u00e7evreye verdi\u011fi zararlardan ka\u00e7\u0131nmak i\u00e7in yenilenebilir enerjiye ge\u00e7i\u015fi h\u0131zland\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Bu sayede g\u00fcne\u015f enerjisinden \u0131s\u0131 ve elektrik \u00fcretimi ile ilgili bir\u00e7ok ara\u015ft\u0131rma yap\u0131lmaktad\u0131r. Bu ara\u015ft\u0131rmalarla kullan\u0131m y\u0131llar ge\u00e7tik\u00e7e artmaktad\u0131r. G\u00fcne\u015f enerjisinden elektrik \u00fcretimi i\u00e7in birden fazla metot vard\u0131r. Buna ra\u011fmen genellikle g\u00fcne\u015ften gelen \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n do\u011frudan elektri\u011fe \u00e7evrildi\u011fi fotovoltaik sistemle<\/strong>r<\/strong>in kullan\u0131m\u0131na e\u011filim vard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

G\u00fcne\u015f enerjisinden yararlanma konusundaki \u00e7al\u0131\u015fmalar \u00f6zellikle 1970’lerden sonra h\u0131z kazanm\u0131\u015f; g\u00fcne\u015f enerjisi sistemleri teknolojik olarak ilerleme ve maliyet bak\u0131m\u0131ndan azalma g\u00f6stermi\u015ftir. Yani g\u00fcne\u015f \u00e7evresel olarak temiz bir enerji kayna\u011f\u0131 olarak kendini kabul ettirmi\u015ftir. \u00d6zellikle temiz bir enerji kayna\u011f\u0131 olmas\u0131 ve kurulumdan sonra d\u00fc\u015f\u00fck maliyetle \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 g\u00fcne\u015f enerjisinin \u00f6nemini artt\u0131rmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

T\u00fcrkiye\u2019nin G\u00fcne\u015f Enerjisi Potansiyeli<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

\u00dclkemiz, co\u011frafi konumu nedeniyle \u00f6nemli bir g\u00fcne\u015f enerjisi potansiyeline sahiptir. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019nca haz\u0131rlanan, T\u00fcrkiye G\u00fcne\u015f Enerjisi Potansiyeli Atlas\u0131<\/a>\u2019na (GEPA)  g\u00f6re, ortalama y\u0131ll\u0131k toplam g\u00fcne\u015flenme s\u00fcresi 2741 saat olup ortalama y\u0131ll\u0131k toplam \u0131\u015f\u0131n\u0131m de\u011feri 1.527,46 kWh\/m2 olarak hesaplanm\u0131\u015ft\u0131r. Haziran 2022\u2019ye g\u00f6re GEPA\u2019da yer alan genel potansiyel g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fc ve ayl\u0131k ortalama global radyasyon da\u011f\u0131l\u0131m\u0131 a\u015fa\u011f\u0131da yer almaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

G\u00fcne\u015f enerjisine dayal\u0131 kurulu g\u00fcc\u00fcm\u00fcz g\u00fcnden g\u00fcne art\u0131yor. 2035 y\u0131l\u0131 i\u00e7in g\u00fcne\u015f enerjisi kurulu g\u00fc\u00e7 hedefi 52,9GW olarak yetkili kurumlarca belirtilmektedir.<\/p>\n\n\n\n

G\u00fcne\u015f Enerjisinden Elektrik Enerjisine<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

G\u00fcne\u015f enerji santrallerindeki fotovoltaik paneller yard\u0131m\u0131yla g\u00fcne\u015f enerjisi elektrik enerjisine \u00e7evrilebilir.  \u0130\u015fletmelerin ihtiya\u00e7 duydu\u011fu enerji bu sistemlerden kar\u015f\u0131lanmaktad\u0131r. Buraya kadar her \u015fey m\u00fckemmel! Fakat i\u015fletmelerimiz sadece saf rezistif y\u00fcklerden olu\u015fmuyor. Bundan dolay\u0131 i\u015fletmeler i\u00e7in sadece aktif g\u00fc\u00e7 yeterli de\u011fildir. Ayn\u0131 zamanda gerekli manyetik ve\/veya elektrik alan\u0131n olu\u015fturulmas\u0131 i\u00e7in reaktif g\u00fcce de ihtiya\u00e7 duyulmaktad\u0131r. Inverter tabanl\u0131 yenilenebilir enerji kaynaklar\u0131ndaki inverterlerin power factor\u2019u 1\u2019e ayarlanmakta ve genellikle aktif g\u00fc\u00e7 \u00fcretecek \u015fekilde kullan\u0131lmaktad\u0131r. Asl\u0131nda inverter power factoru istenen de\u011fere ayarlanabilir, sisteme aktif g\u00fcc\u00fcn yan\u0131nda reaktif g\u00fc\u00e7 de verilebilir. Tabi ki bunun da baz\u0131 avantaj ve dezavantajlar\u0131 olabilir fakat bunu ba\u015fka bir yaz\u0131m\u0131zda de\u011ferlendirelim.<\/p>\n\n\n\n

GES\u2019ler i\u015fletmelerdeki aktif g\u00fc\u00e7 ihtiyac\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lar. Di\u011fer yandan i\u015fletmenin ihtiyac\u0131 olan reaktif g\u00fc\u00e7 ise \u015febekeden kar\u015f\u0131lanmaktad\u0131r. Bu durumda da i\u015fletmenin reaktif g\u00fc\u00e7 kontrol\u00fc son derece karma\u015f\u0131k ve \u00f6nemli bir hal almaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Bilindi\u011fi gibi t\u00fcketiciler i\u00e7in reaktif enerji kullan\u0131m bedelinin belirli s\u0131n\u0131rlar\u0131 vard\u0131r. Bu s\u0131n\u0131rlar Resmi Gazete\u2019nin 30 Nisan 2022 tarihli say\u0131s\u0131nda yay\u0131nlanan \u201cDa\u011f\u0131t\u0131m Lisans\u0131 Sahibi T\u00fczel Ki\u015filer ve G\u00f6revli Tedarik \u015eirketlerinin Tarife Uygulamalar\u0131na \u0130li\u015fkin Usul Ve Esaslar<\/a>\u201d y\u00f6netmeli\u011finde \u201creaktif enerjinin aktif enerjiye oran\u0131\u201d olarak tan\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r. Y\u00f6netmeli\u011fe g\u00f6re t\u00fcketiciye iki \u015fekilde reaktif enerji kullan\u0131m bedeli yans\u0131r:<\/p>\n\n\n\n