Kasım ayında dünyanın iklim gündemi Antalya’ya taşınıyor. 9 ile 20 Kasım 2026 arasında yaklaşık 100 bin katılımcının beklendiği COP31 Antalya, Türkiye’nin bugüne kadar ev sahipliği yaptığı en büyük uluslararası organizasyon olacak.
Zirve, Türkiye’de faaliyet gösteren şirketler için uzak bir müzakere masası değil. Bu yılın ikinci yarısında yürürlüğe giren Emisyon Ticaret Sistemi ile birlikte düşünüldüğünde, önümüzdeki on yılın kurumsal iklim mevzuatının çerçevesi büyük ölçüde bu iki başlığın kesişiminde belirlenecek.
→ Peki COP31 tam olarak nedir, Antalya’da ne konuşulacak ve şirketinizi zirveden önce hangi hazırlık bekliyor?
Özetle
- COP31, 9 ile 20 Kasım 2026 tarihleri arasında Antalya’da düzenleniyor. Yaklaşık 100 bin katılımcı bekleniyor.
- Başkanlık ve müzakere yönetimi ilk kez iki ülke arasında paylaşıldı. Türkiye COP31 Başkanlığını üstleniyor ve zirveye ev sahipliği yapıyor, Avustralya ise Müzakere Başkanı sıfatıyla müzakere sürecini yönetiyor.
- Resmî Eylem Gündemi on tematik başlıktan oluşuyor. Temiz Enerji Dönüşümü ve Yeşil Sanayileşme, sanayi şirketlerini doğrudan ilgilendiren iki başlık.
- COP30’dan devreden en büyük çözülmemiş dosya, fosil yakıtlardan çıkış dili. Finansman tarafında yıllık 1,3 trilyon dolarlık hedef masada.
- Türkiye zirveye, 9 Temmuz 2025’te yürürlüğe giren İklim Kanunu ve 27 Ağustos 2026’da Resmî Gazete’de yayımlanan ETS Yönetmeliği ile giriyor.
COP31 nedir ve neden Antalya’da yapılıyor?
COP, Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi’ne taraf ülkelerin her yıl bir araya geldiği Taraflar Konferansı’nın (Conference of the Parties) kısaltması. Otuz birincisi 2026 yılında Türkiye’de düzenleniyor.
Ev sahipliği kararı, uzun süren bir müzakerenin sonunda alındı. Türkiye ve Avustralya aynı dönem için aday olmuştu. İki ülke, alışılmadık bir formülde uzlaştı: zirve Türkiye’de yapılacak, müzakere süreci ise Avustralya tarafından yönetilecek. Bu düzenleme, COP tarihinde ilk kez başkanlık işlevinin bu şekilde bölüşülmesi anlamına geliyor.
Antalya’nın seçilmesinin pratik bir gerekçesi var. Yüz bine yaklaşan katılımcıyı, delegasyonları ve yan etkinlikleri aynı anda ağırlayabilecek konaklama ve kongre altyapısı sınırlı sayıda şehirde bulunuyor.
COP31 Antalya Zirvesini kim yönetiyor: Türkiye mi, Avustralya mı?
Bu, COP31 hakkında en sık yanlış aktarılan konu. İkisi de doğru, çünkü iki ayrı görev var.
Türkiye COP31 Başkanlığını üstleniyor. Başkan, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum. Zirve Türkiye’de yapılıyor ve Liderler Zirvesi de Türkiye’de toplanıyor.
Avustralya, Müzakere Başkanı sıfatıyla müzakere sürecini yönetiyor. Bu görev, tarafların üzerinde uzlaştığı resmî bir belgeyle tanımlandı ve COP31 Başkanı tarafından devredilen bir yetki olarak düzenlendi.
Pre-COP bu yıl Fiji’de yapılıyor. Avustralya hükûmetinin desteğiyle düzenleniyor. Bu, iklim değişikliğinden en çok etkilenen ada devletlerini hazırlık sürecinin merkezine alan bilinçli bir tercih. Özellikle COP31’in yapılacağı ülke kararlaştırmaya çalışılırken, Avustralya’nın dikkat çekmeye çalıştığı konu da, Pasifik ada ülkelerinin sular altında kalmasıydı.
COP31 Antalya’da ne olacak? Mavi Bölge ve Yeşil Bölge farkı nedir?
COP’lar iki ayrı alandan oluşur ve bu ayrım, katılmayı düşünen şirketler için belirleyicidir.
Mavi Bölge, resmî müzakerelerin yürütüldüğü alandır. Birleşmiş Milletler yönetimindedir ve yalnızca akredite katılımcılar girebilir. Ülke delegasyonları, gözlemci kuruluşlar ve akredite basın burada bulunur.
Yeşil Bölge halka açıktır. Sergiler, etkinlikler ve farkındalık faaliyetleri bu alanda düzenlenir. Şirketlerin görünürlük çalışmaları büyük ölçüde burada yürür.
İki hafta boyunca tematik günler, Liderler Zirvesi ve çok sayıda yan etkinlik yapılır. Gündem yoğunlaştıkça gerçek pazarlıklar genelde ikinci haftaya kalır.
COP31 Antalya’nın resmî gündemi neleri kapsıyor?
Türkiye’nin açıkladığı COP31 Eylem Gündemi on tematik başlıktan oluşuyor. Aşağıdaki tablo, her başlığın Türkiye’de faaliyet gösteren şirketler açısından karşılığını özetliyor.
| Başlık | Kapsamı | Şirketler için anlamı |
|---|---|---|
| 1 · Temiz Enerji Dönüşümü | Yenilenebilir kapasite, şebeke, depolama | Yenilenebilir tedarik, GES yatırımları ve yeşil elektrik sertifikasyonunda hızlanma beklentisi |
| 2 · Yeşil Sanayileşme | Sanayide düşük karbonlu üretim | Karbon yoğunluğu yüksek sektörlerde üretim başına emisyon ölçümünün standartlaşması |
| 3 · İklim Uygulama Köprüsü | Taahhütten uygulamaya geçiş | Hedef beyanından ölçülebilir uygulamaya geçiş baskısı |
| 4 · İklime Dayanıklı Şehirler | Kentsel altyapı ve dayanıklılık | Bina ve tesis portföylerinde enerji performansı ve iklim riski değerlendirmesi |
| 5 · Sıfır Atık | Atık yönetimi ve döngüsellik | Atık verisinin karbon envanterine dahil edilmesi |
| 6 · Gıda Güvenliği | Tarım ve gıda sistemleri | Gıda ve perakende zincirlerinde soğuk zincir enerjisi ve Kapsam 3 |
| 7 · Okyanuslar ve Denizler | Deniz ekosistemleri | Lojistik ve denizcilikte emisyon raporlaması |
| 8 · Dinamik ve Dayanıklı Sağlık Sistemleri | Sağlık ve iklim ilişkisi | Sağlık tesislerinde kesintisiz enerji ve verimlilik |
| 9 · Gençlik ve Eğitim | Kapasite geliştirme | Kurum içi sürdürülebilirlik yetkinliği |
| 10 · Rio Sinerjisi | İklim, biyoçeşitlilik ve çölleşme sözleşmelerinin birlikte ele alınması | Raporlama çerçevelerinin birbirine yaklaşması |
Başlıkların Türkçe karşılıkları cop31.tr üzerindeki resmî adlandırmayla karşılaştırılmalı.
COP30’dan COP31’e hangi başlıklar devrediyor?
Her COP, bir öncekinin bıraktığı yerden başlar. Belém’de tamamlanan COP30’dan Antalya’ya dört ana dosya geliyor.
Finansman
2035’e kadar yıllık 1,3 trilyon dolarlık iklim finansmanı seferberliği hedefi kabul edildi. Bu rakamın nasıl ve kimden toplanacağı hâlâ açık uçlu.
Uyum finansmanı
Uyum finansmanının 2035’e kadar üç katına çıkarılması kararlaştırıldı. Takip mekanizması Antalya’da tartışılacak.
Kayıp ve Zarar Fonu
Fon işler hâle geldi ve yeniden kaynaklandırma döngüleri tanımlandı. Sıradaki soru, fonun büyüklüğü.
Fosil yakıtlardan çıkış
COP30’un çözemediği dosya bu oldu. Seksenden fazla ülke açık bir çıkış taahhüdü isterken nihai metin mevcut mutabakata atıfla yetindi. Konu, hazırlanacak bir yol haritasına havale edildi ve Antalya’nın en tartışmalı başlığı olmaya aday.
Türkiye COP31 Antalya zirvesine hangi mevzuatla giriyor?
Türkiye, COP31’e son iki yılda kurduğu yeni bir iklim mevzuatı çerçevesiyle giriyor. Şirketler açısından bakıldığında zirvenin en somut tarafı burası.
İklim Kanunu 9 Temmuz 2025’te yürürlüğe girdi. Kanun, Türkiye’nin 2053 net sıfır hedefini yasal zemine oturttu ve emisyon ticaret sisteminin kurulmasının önünü açtı.
Türkiye Emisyon Ticaret Sistemi Yönetmeliği 27 Ağustos 2026’da Resmî Gazete’de yayımlandı ve pilot dönem ertesi gün başlamış oldu. Yönetmelik; sistemin kapsamını, emisyon üst sınırlarını, tahsisat kurallarını ve izleme, raporlama ile doğrulama yükümlülüklerini düzenliyor.
Bu iki düzenleme birlikte okunduğunda ortaya çıkan tablo şu: Türkiye artık iklim hedefini beyan eden değil, emisyonu fiyatlandıran bir ülke. COP31, bu geçişin uluslararası vitrini olacak.
Türk şirketleri için COP31 öncesinde ne değişiyor?
Zirveden çıkacak metinler bir gecede yükümlülüğe dönüşmüyor. Ancak üç eğilim, tarih beklemeden şirketlerin gündemine giriyor.
Birincisi, karbon verisinin doğrulanabilirliği. Emisyon ticaret sistemi, beyan edilen emisyonun bağımsız olarak doğrulanmasını gerektiriyor. Doğrulama, tahmine dayalı envanterlerle yürümüyor.
İkincisi, sınırda karbon düzenlemesi baskısı. Avrupa Birliği’ne ihracat yapan Türk üreticileri için karbon yoğunluğu artık bir maliyet kalemi. Türkiye’nin kendi sistemini kurmasının gerekçelerinden biri de bu.
Üçüncüsü, kapsam genişlemesi. Enerji tüketimi kaynaklı Kapsam 2 emisyonları çoğu şirkette hesaplanabiliyor. Asıl zorlanılan alan, değer zincirindeki Kapsam 3. COP31 gündemindeki gıda, lojistik ve sanayi başlıkları doğrudan bu alana bakıyor.
COP31’e nasıl katılınır?
Mavi Bölge’ye erişim akreditasyon gerektiriyor ve akreditasyon UNFCCC üzerinden yürüyor. Gözlemci statüsü taşımayan şirketler genellikle sektör birlikleri, oda delegasyonları ya da akredite kuruluşlar üzerinden katılıyor.
Yeşil Bölge halka açık. Sergi ve etkinlik alanı olarak kullanılıyor ve kurumsal görünürlük için daha erişilebilir bir zemin sunuyor.
| Tarih | Ne oluyor |
|---|---|
| 9 Temmuz 2025 | İklim Kanunu yürürlüğe girdi |
| 27 Ağustos 2026 | Türkiye ETS Yönetmeliği Resmî Gazete’de yayımlandı |
| 10 Ekim 2026 | COP31 kısa film yarışması son başvuru tarihi |
| 9 Kasım 2026 | COP31 açılışı, Antalya |
| 10-12 Kasım 2026 | Dünya Liderleri İklim Eylemi Zirvesi |
| 20 Kasım 2026 | Kapanış ve nihai metin |
Akreditasyon ve yan etkinlik başvuru tarihleri UNFCCC ve cop31.tr üzerinden teyit edilmeli.
Şirketiniz COP31’e nasıl hazırlanmalı?
COP31’e hazırlanmak enerji ve karbon alanında herkesin gündeminde, fakat kaçan bir nokta var. COP31 hazırlanılacak bir etkinlik değil, sonuçları takip edilecek bir program.
Özellikle 10-12 Kasım tarihlerindeki Dünya Liderleri İklim Eylemi Zirvesi’nde görüşülen konuları takip etmek, görüşmelerin 2027 regülasyonlarına etki etmesi ihtimaline karşın mühim.
COP31’den önceki süreçte de gelişmelerden haberdar olmak, özellikle karbon ile yakından muhatap olan kişiler için önemli.
COP31 gündeminden haberdar olmak için haftalık ve aylık bültenlerimize kaydolmayı unutmayın 👉
Sıkça sorulan sorular
COP31 ne zaman ve nerede yapılıyor?
COP31, 9 ile 20 Kasım 2026 tarihleri arasında Antalya’da düzenleniyor. Yaklaşık 100 bin katılımcı bekleniyor.
COP31’in başkanı kim?
Türkiye COP31 Başkanlığını üstleniyor ve başkan Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum. Müzakere süreci ise Avustralya tarafından Müzakere Başkanı sıfatıyla yönetiliyor.
Neden iki ülke birlikte yönetiyor?
Türkiye ve Avustralya aynı dönem için ev sahipliğine adaydı. Taraflar, zirvenin Türkiye’de yapılması ve müzakere sürecinin Avustralya tarafından yönetilmesi konusunda resmî bir belgeyle uzlaştı. Pre-COP ise bir Pasifik ada ülkesi olan Fiji’de düzenlenecek.
COP31’e şirket olarak katılabilir miyim?
Mavi Bölge akreditasyon gerektiriyor ve başvurular UNFCCC üzerinden yürüyor. Yeşil Bölge halka açık ve kurumsal etkinlikler için daha erişilebilir.
COP31 Türk şirketlerini nasıl etkileyecek?
Doğrudan etki zirvenin kendisinden değil, Türkiye’nin yeni iklim mevzuatından geliyor. İklim Kanunu 2025’te, Emisyon Ticaret Sistemi Yönetmeliği ise 27 Ağustos 2026’da yürürlüğe girdi. Bu çerçevede karbon verisinin doğrulanabilir olması şirketler için zorunlu hâle geliyor.
