Saatlik Mahsuplaşma: Lisanssız Elektrik Üretiminde Yeni Dönem

Saatlik mahsuplaşma pratiği 2026’da başladı, artık hayatımızın bir parçası. Bir GES yatırımının geri dönüş hesabı artık kaç kWh ürettiğinizle değil, o kWh’leri hangi saatte ürettiğinizle ilgili.

Uzun yıllar boyunca lisanssız üretimde işleyiş basitti. Öğlen saatlerinde fazla üretiyordunuz, gece tüketiyordunuz, ay sonunda ikisi birbirini götürüyordu. Şebeke pratikte bedelsiz bir batarya gibi çalışıyordu.

1 Haziran 2026’da bu düzen bitti.

Artık her saat kendi içinde hesaplanıyor. Öğlen ürettiğiniz fazla enerji, gece çektiğiniz enerjiyi kendiliğinden karşılamıyor.

Sahadan gelen soru da neredeyse hep aynı, ve genellikle teknik ekipten değil finanstan geliyor:

→ Aynı santral, aynı üretim. Fatura neden değişti?

Saatlik mahsuplaşma nedir?

Saatlik mahsuplaşma, lisanssız bir üretim tesisinin ürettiği enerji ile ilişkili tüketim tesisinin çektiği enerjinin, fatura dönemi toplamları üzerinden değil, her saat için ayrı ayrı karşılaştırılarak netleştirilmesidir. Bir saatte üretiminiz tüketiminizin altındaysa aradaki farkı şebekeden satın alırsınız. Üstündeyse fazla enerji ihtiyaç fazlası olarak ayrı bir statüye girer ve aynı gün içindeki başka bir saatteki açığınızı kendiliğinden kapatmaz.

Fark tek cümlede şu: eskiden ay sonunda tek bir toplam vardı, şimdi ayda yaklaşık 720 ayrı hesap var.

Bu rejimin dayanağı, 2 Nisan 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan yönetmelik değişikliği ve onu takip eden 14531 sayılı Kurul Kararı. Yönetmeliğin güncel hali için mevzuat.gov.tr üzerindeki konsolide metne bakabilirsiniz.

Aylık mahsuplaşmadan saatlik mahsuplaşmaya geçişte ne değişti?

Konu	Eski rejim	1 Haziran 2026 sonrası
Mahsuplaşma periyodu	Aylık. Fatura dönemi toplamı üzerinden tek hesap.	Saatlik. Her saat kendi içinde netleşir.
Şebekenin işlevi	Pratikte bedelsiz depolama. Gündüz ver, gece al.	Anlık denge noktası. Zaman kaydırma imkanı yok.
Fazla üretimin akıbeti	Ay sonunda tüketimle sadeleşir, kalanı ihtiyaç fazlası sayılırdı.	Bedelli üretim limiti içindeyse bedelli, dışındaysa sistem kullanım bedeli ödemeli üretim olarak değerlendirilir.
Hesabı kim yapıyor	Dağıtım şirketi ve görevli tedarik şirketi, büyük ölçüde yerel takip.	Piyasa işletmecisi EPİAŞ, VKN ve grup bazında, sanal sayaç üzerinden.
Mesken aboneleri	Aylık mahsuplaşma.	Aylık mahsuplaşma korunuyor, bedelli üretim limiti uygulanmıyor.
Depolamanın rolü	Çoğu tesiste gereksiz. Şebeke zaten bu işi görüyordu.	Saatlik açığı kapatmanın tek fiziksel yolu. Şebekeye satış için değil.

Buradaki asıl mesele teknik değil finansal. Santralin üretimi değişmedi, tesisin tüketimi de değişmedi. Değişen tek şey, ikisinin aynı saatte olup olmadığının artık ölçülüyor olması.

Bedelli üretim limiti ve “iki kat” kuralı nasıl işliyor?

Yönetmelik, bir üretim tesisinin bir takvim yılında ilişkili tüketim tesisinin yıllık toplam tüketiminin iki katından fazlasını bedelli olarak satmasını engelliyor. Bu sınıra bedelli üretim limiti deniyor.

14531 sayılı Kurul Kararı limitin nasıl takip edileceğini de netleştirdi. Her fatura döneminde mahsuplaşmaya konu edilen üretim, gruptaki her bir tüketim tesisinin limitinden oransal olarak düşülüyor. Yani limit tek bir sayaçta değil, grubun tamamında izlenen bir bütçe gibi çalışıyor.

Nisan ayındaki ilk okuma sertti: limiti aşan enerji YEKDEM’e bedelsiz katkı sayılacak deniyordu. EPDK 14 Mayıs 2026 tarihli 1 No’lu Açıklaması ile tabloyu yumuşattı. Tüketimin iki katına kadar üretim hakkı korunurken, mahsuplaşma sonrasında oluşan ihtiyaç fazlası üretimin satışına imkan tanındı. Uygulamada limit üstü üretim her durumda otomatik olarak bedelsiz katkıya dönüşmüyor, sistem kullanım bedeli ödemeli üretim olarak da tanımlanabiliyor.

On yıllık lisanssız üretim süresi dolmuş ve tüketim tesisinden farklı ölçüm noktasında bulunan tesisler için ayrı bir düzenleme geldi. 20 Haziran 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 14671 sayılı Kurul Kararı ile bu tesislerin 2026 yılı için ürettiği ihtiyaç fazlası enerjinin tamamı satışa konu edilebilir hale getirildi.

Sınır duruyor ama duvar değil. Yine de planlamanın merkezinde: limitin neresinde olduğunuzu yıl sonunda değil, yıl boyunca bilmeniz gerekiyor.

Mesken aboneleri neden istisna tutuldu?

Çünkü mesken tüketiminin saatlik profili zaten üretimle ters çalışıyor ve bunu yönetecek bir operasyon ekibi yok. Meskende aylık mahsuplaşma korundu, bedelli üretim limiti de uygulanmıyor.

Bu ayrımın sanayi tarafı için anlamı şu: düzenleme çatı GES’i cezalandırmak için değil, ticari ölçekli üretimi öz tüketim eksenine geri döndürmek için tasarlandı.

Saatlik mahsuplaşma yatırımın geri dönüşünü nasıl etkiliyor?

Aynı santral, aynı yıllık üretim, farklı gelir. Fark, üretim eğrinizle tüketim eğrinizin ne kadar üst üste bindiğinde.

Tek vardiyalı, gündüz çalışan bir üretim tesisinde örtüşme yüksektir ve saatlik mahsuplaşma az şey değiştirir. Akşam ve gece yoğunluklu bir işletmede, örneğin bir otelde veya soğuk hava deposunda, aynı santral ay sonunda çok daha az kalem sadeleştirir.

Sahada gördüğümüz kadarıyla ilk tepki genelde panel eklemek oluyor. Oysa saatlik rejimde ek kapasitenin getirisi, o kapasitenin ürettiği saatte tüketiminizin olup olmadığına bağlı. Yükü kaydırmadan kapasite eklemek çoğu tesiste sorunu büyüterek çözmeye çalışmak anlamına geliyor.

Depolama neden artık bir opsiyon değil?

Yönetmelik lisanssız tesislere elektriksel güçleri kadar depolama kurma imkanı verdi. Aynı maddede kritik bir sınır da var: depolama ünitesinden şebekeye verilen enerji için ödeme yapılmıyor.

İkisi birlikte okunduğunda depolamanın işlevi netleşiyor. Depolama, enerjiyi şebekeye satmak için değil, öğlen üretilen fazlayı akşam kendi tüketiminizde kullanmak için var. Saatlik mahsuplaşmanın yarattığı zaman farkını kapatan tek fiziksel araç bu.

Yatırım kararı da bu yüzden basit bir batarya maliyeti hesabı değil. Kaç saat, hangi mevsimde ve ne büyüklükte açık verdiğinizi bilmeden doğru kapasiteyi seçmek mümkün değil.

Yönetmeliğin diğer teknik sınırları neler?

Mahsuplaşma başlığı çok konuşuldu, ama aynı değişiklikle gelen birkaç madde saha tarafında en az onun kadar bağlayıcı.

Ekipman yaşı. Türbin, jeneratör, kanat, panel, invertör, buhar kazanı, motor ve batarya gibi ana ekipmanların son beş yıl içinde üretilmiş olması şartı getirildi. İkinci el ve eski stok malzemeyle kurulan projelerin önü kapandı.

Mekanik güç sınırı. Rüzgar dışındaki kaynaklarda mekanik kurulu güç, elektriksel gücün iki katını aşamıyor. GES tarafında invertör kapasitesinin çok üzerinde panel kurma pratiğine bir üst sınır geldi.

Bağlantı rejimi. 5/1/h kapsamındaki projeler kendi dağıtım varlıklarını tesis edebiliyor. 10 MW ve üzeri projelerde fider tahsisi veya doğrudan trafo merkezi bağlantısı mümkün.

Mükerrer başvuru. Aynı kişinin aynı yer için birden fazla başvuru yapması yasaklandı. Kapasite bloke etme pratiğine karşı doğrudan bir önlem.

Kaçak kullanım. Kaçak elektrik tespiti halinde altı fatura dönemi boyunca üretim bedelsiz katkı sayılıyor.

Bu rejimde işletmeler ne yapmalı?

İlk adım ucuz ve bu hafta yapılabilir: son on iki ayın saatlik üretim ve saatlik tüketim verisini yan yana koyun. Aylık toplamlar bu soruya cevap vermiyor, çünkü sorunun kendisi aylık toplamların gizlediği şey.

O eğriyi gördüğünüzde üç şey netleşir. Hangi saatlerde fazla veriyorsunuz, hangi saatlerde açık veriyorsunuz, ve bu açığın ne kadarı kaydırılabilir bir yük.

Gerisi, yani hangi vardiyanın kaydırılacağı, hangi kapasitede depolamanın kendini amorti ettiği ve bedelli üretim limitine yıl içinde ne kadar yaklaştığınız, sürekli izlenmesi gereken sorular. Yılda bir kez açılan bir tabloyla yönetilecek bir rejim değil bu.

Apollo bu süreçte nerede duruyor?

→ Apollo Finwise saatlik üretim ve tüketim verinizi tarife yapısıyla birlikte okur, hangi saatlerde finansal kayıp oluştuğunu gösterir ve bedelli üretim limitine ne kadar yaklaştığınızı yıl boyunca takip eder.

→ Optiwise tüketim tarafını yönetir. Kaydırılabilir yükü, kapalı saat tüketimini ve tesisler arası performans farkını görünür kılar, çünkü saatlik rejimde örtüşmeyi artırmanın en ucuz yolu genellikle üretim tarafı değil tüketim tarafıdır.

→ Ecowise aynı veriyi Kapsam 1, 2 ve 3 raporlaması için yeniden kullanır.

Hakkını teslim etmek gerekirse, bu düzenleme uzun süredir konuşulan bir sorunu çözüyor. Şebekeyi bedelsiz batarya gibi kullanan bir modelin kalıcı olmadığı zaten biliniyordu. Değişen tek şey, bunun artık faturaya yansıyor olması.

Apollo’nun saatlik mahsuplaşma modülünü görmek için demo talebi oluşturabilirsiniz.

Sıkça sorulan sorular